Modal Verbs - Part 2

Użycie

1. Użycie czasowników modalnych can / can't, could / couldn't, must / mustn't oraz struktur wyrażających przeszłość must have + past participle, can't have + past participle:
   
   

   • Po czasownikach modalnych inne czasowniki zawsze przybierają formę bezokolicznika:
     
     

     I can't sing.	-	Nie umiem śpiewać.
     You could be an actor.	-	Mógłbyś być aktorem.
     I could have been an actor.	-	Mogłem był zostać aktorem.
     I must pass this test.	-	Muszę zdać ten test.
     Could you close the door, please?	-	Czy możesz zamknąć drzwi, proszę?
     Peter should not go out after 10 p.m.	-	Piotr nie powinien wychodzić po 10 w nocy.
     I must meet him tonight.	-	Muszę się z nim spotkać dziś wieczorem.
     They must never know about this.	-	Nigdy nie mogą się o tym dowiedzieć.
     Tom mustn't drink alcohol.	-	Tomkowi nie wolno pić alkoholu.

     
     
     
   • Czasowniki must, can, could odmieniają się we wszystkich osobach tak samo:
     
     

     I can run fast.	Can I run fast?	I can't run fast.
     She can run fast.	Can she run fast?	She can't run fast.
     I could cook well.	Could I cook well?	I couldn't cook well.
     She could cook well.	Could she cook well?	She couldn't cook well.
     I must work.	Must I work?	I mustn't work.
     She must work.	Must she work?	She mustn't work.

     
     

     must + not (mustn't) znaczy 'nie wolno'

Must  /  must have

Forma must + bezokolicznik wyraża teraźniejszość lub przyszłość. Za pomocą formy must + have + past participle mówimy o przeszłości oraz wyrażamy przypuszczenie na temat przeszłości.

1. Czasownik must posiada tylko formę czasu teraźniejszego. W pozostałych czasach musimy użyć have to w odpowiedniej formie:
   
   

   I must go to bed now.	-	Muszę iść teraz do łóżka.
   I had to go to bed then.	-	Musiałem iść wtedy do łóżka.
   I will have to go to bed tomorrow.	-	Będę musiał iść do łóżka.

   
   
2. Czasownik must oznacza konieczność. Brak konieczności wyrażamy za pomocą czasownika needn't lub don't have to. Mustn't oznacza zakaz:
   
   

   I must take my medicine.	-	Muszę wziąć moje lekarstwo.
   I don't have to take my medicine.	-	Nie muszę brać lekarstwa.
   I needn't take my medicine.	-	Nie potrzebuję brać lekarstwa.
   I don't need to take my medicine.	-	Nie potrzebuję brać lekarstwa.
   I mustn't take my medicine.	-	Nie wolno mi brać lekarstwa.

   
   

   Czasownik need posiada dwie odmiany w zaprzeczeniach. Znaczeniowo są równoznaczne.

   
   

   I don't need to do this	=	I needn't do this
   She doesn't need to do this	=	She needn't do this

   
   
3. Must może także wyrażać przypuszczenie:
   
   

   He must be a wonderful piano player.	-	Z pewnością jest świetnym pianistą.
   George must be a great father.	-	George z pewnością jest świetnym ojcem.
   She must be very tired after her journey.	-	Ona z pewnością jest bardzo zmęczona po podróży.
   Look at his marks! He must be a very gifted boy.	-	Spójrz na jego oceny. On z pewnością jest bardzo utalentowanym chłopcem.
   Lora must be even more beautiful in reality.	-	Lora z pewnością jest jeszcze piękniejsza w rzeczywistości.

Przykłady użycia

Can  /  can have - could / could have

Formy could + bezokolicznik oraz can + bezokolicznik wyrażają teraźniejszość lub przyszłość. Forma could / can't + have + past participle mówi o przeszłości oraz wyraża przypuszczenie na temat przeszłości.

1. Czasownik can posiada tylko formę czasu teraźniejszego. Jego odpowiednikiem w przeszłości jest could a w przyszłości will be able to:
   
   

   I can go to bed now.	-	Mogę iść teraz do łóżka.
   I could go to bed then.	-	Mogłem iść wtedy do łóżka.
   I will be able to go to bed tomorrow.	-	Będę mógł iść do łóżka.

   
   
   
2. Czasownik can oznacza możliwość lub umiejętność. Zaprzeczamy za pomocą dodania słówka not tj. can't lub cannot:
   
   

   I can't take this exam tomorrow. I'll fail!	-	Nie mogę jutro podejść do tego egzaminu. Obleję!
   They cannot be home. It's too early.	-	Nie mogą być w domu. Jest za wcześnie.
   Brian can't go out.	-	Brianowi nie wolno wyjść.
   I can't prescribe you any anitbiotics.	-	Nie mogę panu przepisać żadnych antybiotyków.
   Can you stay a bit longer?	-	Czy możesz jeszcze chwilę zostać?
   Can't you just shut up for 5 minutes?	-	Czy nie możesz się zamknąć na 5 minut?
   She can't go out and she won't go out!	-	Nie może wyjść I nie wyjdzie!

   
   

   Forma cannot pisana jest łącznie!

   
   
3. Could jest formą przeszłą czasownika can. Wyraża umiejętność posiadaną w przeszłości:
   
   

   He couldn't sit still for 3 minutes.	-	Nie umiał wysiedzieć 3 minut w spokoju.
   I could swim when I was 5.	-	Umiałem pływać w wieku 5 lat.
   I couldn't run as fast as he could.	-	Nie umiałem biec tak szybko jak biegał on.
   I couldn't see the difference.	-	Nie mogłem zauważyć różnicy.
   Could you climb this tree when you were 8?	-	Czy umiałeś wejść na to drzewo jak miałeś 8 lat.

   
   

   Formy be able to używamy dla wskazania możliwości wykonania czynności zazwyczaj w czasie przeszłym lub przyszłym.

   
   

   I was able to finally translate this test.	-	Byłem wstanie nareszcie przetłumaczyć ten tekst.
   She wasn't able to pay all her debts.	-	Nie była wstanie spłacić wszystkich swoich długów.
   I wasn't able to come earlier. I had a very important meeting.	-	Nie byłem wstanie przyjść wcześniej. Miałem ważne spotkanie.
   She'll be able to complete her project after she's finished this course.	-	Ona będzie wstanie ukończyć jej projekt kiedy skończy ten kurs.
   She's never been able to stand up for her right.	-	Nigdy nie była wstanie upomnieć się o swoje prawa.

   
   
4. Could występuje także zamiennie z should i would w zdaniach warunkowych:
   
   

   I could do you a favour if you asked me really nicely.	-	Mógłbym ci wyświadczyć przysługę jeśli byś mnie ładnie poprosiła.
   I couldn't have done it if you had not helped me.	-	Nie dokonała bym tego gdybyś mi nie pomógł.
   If you wait for me after work we could go out for a walk together.	-	Jeśli poczekasz na mnie po pracy moglibyśmy pójść na wspólny spacer.
   I could stay with her if she asked me to.	-	Mógłbym z nią zostać jeśli by mnie poprosiła.

   
   
5. 'Could' występuje w formach grzecznościowych. 'Can' jest mniej grzeczną formą 'could':
   
   

   Could you open the door, please?	-	Czy mógłby pan otworzyc mi drzwi?
   Could I speak to Barbara, please?	-	Czy mogę mówić z Barbarą?
   Could you tell me the time, please?	-	Która jet godzina?
   Could I possibly get one of those postcards over there?	-	Czy mógłym prosić jedną z tamtych pocztówek?
   I couldn't make a phone call, could I?	-	Czy mógłbym zadzwonić?
   Could you pass me the salt, please?	-	Czy mógłbyś podać mi sól?

   
   

   Wyrażenia can / can't + have + past participle są formami pytającymi oraz przeczącymi czasownika modalnego mustn't w czasie przeszłym.

   
   

   She mustn't shout at her brother. Nie wolno jej krzyczeć na brata.	-	She can't have shouted at her brother. Nie wolno jej było krzyczeć na brata.
   Chris mustn't watch too much TV. Krzyśkowi nie wolno oglądać za dużo telewizji.	-	He can't have watched too much TV. Jemu nie wolno było oglądać za dużo telewizji.

Przykłady użycia